Wednesday, November 11, 2026

కాలం చెరపని బంధం రచన: మాలా కుమార్ (కమల పరచ) చిత్రం: చామంతి(AI) ఈరోజు భగినీ హస్త భోజనం కదా. భగినీ హస్త భోజనం అంటే ..... మన భారతీయ సంస్కృతిలో ప్రతి పండుగ వెనుక ఒక పరమార్థం, ఒక అందమైన కథ ఉంటాయి. అలాంటి పండుగల్లో ఒకటి భగినీ హస్త భోజనం. సూర్యభగవానుడి కుమార్తె యమున, కుమారుడు యమధర్మరాజు. ఒకసారి యమున తన సోదరుడైన యమధర్మరాజును ఇంటికి ఆహ్వానించి, ఎంతో ప్రేమతో తన చేతులతో వండిన వంటకాలను వడ్డించింది. సోదరి ఆప్యాయతకు సంతోషించిన యముడు, ఆమె కోరిన వరాన్ని అనుగ్రహించాడు. ఆ రోజున సోదరి చేతి భోజనం స్వీకరించే సోదరులకు ఆయురారోగ్యాలు, సుఖసంతోషాలు కలగాలని యమున కోరిందని పురాణగాథ. అప్పటి నుంచి కార్తీక శుక్ల విదియ రోజున సోదరులు తమ సోదరీమణుల ఇళ్లకు వెళ్లి వారి చేతి భోజనం స్వీకరించే సంప్రదాయం కొనసాగుతోందని చెబుతారు. నిజానికి ఇది కేవలం ఒక పండుగ కాదు. అక్కాతమ్ముళ్ల మధ్య ఉండే అనురాగానికి, అనుబంధానికి ప్రతీక. కాలం మారినా, పరిస్థితులు మారినా, తోబుట్టువుల మధ్య ఉండే ప్రేమ మాత్రం ఎప్పటికీ మారదు. అలాంటి ఒక అపురూపమైన అక్కాతమ్ముళ్ల అనుబంధాన్ని గుర్తుచేసే కథే... కాలం చెరపని బంధం. ఇక కథలోకి వెళదామా...? ఆకాశంలో నక్షత్రాలు ఒక్కొక్కటిగా వెలుగులు విరజిమ్ముతున్నాయి. ఇంటి వరండాలోని పాత ఉయ్యాల బల్ల మీద కూర్చుని ఉన్నాడు ఆంజనేయశర్మ. ఎదురుగా నేలమీద చాప వేసుకుని కూర్చున్నారు అతని ఇద్దరు పిల్లలు. పెద్దమ్మాయి వైదేహి, చిన్నవాడు పవన్. పక్కన స్తంభానికి అనుకొని ఆయన భార్య గౌరీదేవి కూర్చుని అప్పుడప్పుడే విచ్చుకుంటున్న విరజాజి పూలను మాల ఆల్లుతోంది . ఆంజనేయశర్మ చేతిలో వాల్మీకి రామాయణం. నుదుటిమీద మూడు నామాలు, ముఖంలో ప్రశాంతత, గంభీరమైన స్వరం. ఆయన రామాయణం చదువుతుంటే ఆ ఇంటి వాతావరణమంతా ఒక పవిత్రమైన ప్రశాంతతతో నిండిపోయేది. ఆయనకు రామాయణమంటే కేవలం ఒక ఇతిహాసం కాదు. జీవితాన్ని ఎలా నడిపించుకోవాలో నేర్పించే మార్గదర్శి. రాముడంటే అపారమైన భక్తి. అందుకే తన కూతురికి వైదేహి అని, కొడుకుకి పవన్ అని పేర్లు పెట్టుకున్నాడు. ప్రతిరోజూ రాత్రి భోజనాలు అయ్యాక పిల్లలిద్దరినీ దగ్గర కూర్చోబెట్టుకుని రామాయణంలోని ఒక ఘట్టాన్ని చదివి వినిపిస్తాడు. ఆ రోజు యుద్ధకాండలోని ఒక ఘట్టం చదువుతున్నాడు. “అన్నదమ్ముల అనుబంధం ఎలా ఉండాలో రామలక్ష్మణులను చూస్తే తెలుస్తుంది. లక్ష్మణుడు రాముడి కోసం తన సుఖాలను, సంతోషాలను వదులుకుని అరణ్యవాసానికి వెళ్లాడు. రాముడు కూడా లక్ష్మణుడిని తన ప్రాణంతో సమానంగా ప్రేమించాడు.” అంటూ శ్లోకం చదివాడు. “దేశే దేశే కళత్రాణి, దేశే దేశే చ బాంధవాః తం తు దేశం న పశ్యామి యత్ర భ్రాతా సహోదరః” “దీని అర్థం తెలుసా పిల్లలూ? ఈ ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా భార్య దొరుకుతుంది, బంధువులు దొరుకుతారు. కానీ లక్ష్మణుడి వంటి సహోదరుడు మాత్రం మరెక్కడా దొరకడు అని శ్రీరాముడు అంటాడు.” “నాన్న చెప్పింది విన్నావా అక్కా? నన్ను రోజూ తిడతావు” బుంగమూతి పెట్టి అక్కతో అన్నాడు పవన్. "నేనే కాదు నువ్వూ వినాలి నా పుస్తకాల మీద బొమ్మలు వేయటము, పెన్నులు దాచటము చేయవద్దు మరి" అంటూ చిన్నగా తమ్ముడి నెత్తిన మొట్టింది వైదేహి. పిల్లలిద్దరి అల్లరి చూసి ఆంజనేయశర్మ మనసారా నవ్వుకున్నాడు. “మీరిద్దరూ ఎప్పుడూ ఇలాగే ఉండాలి. జీవితంలో ఎంతమంది పరిచయమైనా, ఎన్ని బంధాలు ఏర్పడినా తోడబుట్టిన వాళ్లతో ఉండే అనుబంధం మాత్రం ప్రత్యేకం. ఒకరికి ఒకరు తోడుగా ఉండాలి.” ఆ మాటలు విన్న పిల్లలిద్దరూ తండ్రి ఒడిలో చేరిపోయారు. అలా... చిన్నతనంలో ఒకరికొకరిగా పెరిగిన వైదేహి, పవన్ చదువులు పూర్తి చేసుకున్నారు. వైదేహికి కోదండరామంతో వివాహమైంది. పవన్ ఉద్యోగరీత్యా మరో నగరానికి వెళ్లిపోయాడు. వైదేహికి అంబర్, అవనిజ అనే ఇద్దరు పిల్లలు. పవన్ కూడా మంచి ఉద్యోగంలో స్థిరపడ్డాడు. అతనికి రజనితో వివాహం అయ్యింది. వారి జీవితాలు వేర్వేరు దారుల్లో సాగిపోతున్నా, పండుగలప్పుడు, పుట్టినరోజులప్పుడు కలుసుకుంటూ, ఫోన్లలో మాట్లాడుకుంటూ ఉండేవారు. కాలం ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండదు కదా! తల్లీ, తండ్రి కాలం చేసారు. ఆ బాధ నుండి కొద్ది కొద్దిగా తేరుకుని ఇంటి ఆస్తి విషయాలు చూసి చక్కబెట్టే సమయంలో ఇద్దరి మధ్య చిన్న అభిప్రాయభేదం వచ్చింది. వైదేహి ఏదో ఆవేశంలో మాట్లాడిన మాట పవన్ మనసును గాయపరిచింది. పవన్ కూడా తన బాధను అక్కకు అర్థమయ్యేలా చెప్పకుండా, మనసులోనే పెట్టుకున్నాడు. “అక్క నన్ను అర్థం చేసుకోలేకపోయింది” అనుకున్నాడు. “నా తమ్ముడు నాతో ఇంత పరాయివాడిలా మాట్లాడతాడా?” అని వైదేహి బాధపడింది. ఆ రోజు నుంచి మాటలు తగ్గిపోయాయి. ఫోన్ చేయాలనిపించినా ఏదో అడ్డంకి. మాట్లాడాలని అనిపించినా ఆత్మాభిమానం అడ్డు. ఒకప్పుడు రోజులో పదిసార్లు గొడవపడినా, పదకొండోసారి కలిసిపోయే ఆ అక్కాతమ్ముళ్లు... నెలల తరబడి మాట్లాడుకోకుండా ఉండిపోయారు. వైదేహి, వారసత్వ సంపదగా తండ్రి వాల్మీకి రామాయణం దాచుకుంది. ప్రతిరోజూ సాయంకాలం తన పిల్లల్లిదరికి రామాయణగాధలను చెప్పటం కొనసాగించింది. ప్రతిరోజూ సాయంత్రం దగ్గరలోని రామాలయానికి వెళ్లడం ఆమెకు అలవాటైంది. ఆ ఆలయంలో సాయంకాలం ప్రతిరోజూ రామాయణ ప్రవచనం జరుగుతుండేది. స్వామివారు ఎంతో చక్కగా, గంభీరమైన స్వరంతో రామాయణం వినిపించేవారు. వైదేహి మొదటిసారి ఆయనను చూసినప్పుడే ఆశ్చర్యపోయింది. నుదుటిమీద మూడు నామాలు, చక్కని ముఖవర్చస్సు, ప్రశాంతమైన చూపు, గంభీరమైన స్వరం. అచ్చం తన తండ్రి ఆంజనేయశర్మను చూసినట్లే అనిపించింది. స్వామివారు రామాయణం చెబుతుంటే, ఆమెకు చిన్ననాటి వరండా గుర్తుకొచ్చేది. తండ్రి దగ్గర రామాయణం వింటున్న రోజులు కళ్లముందు కదలాడేవి. అందుకే ప్రతిరోజూ ఆలయానికి వెళ్లడం మొదలుపెట్టింది. ఆ రోజు కూడా రామాయణ ప్రవచనం జరుగుతోంది. స్వామివారు యుద్ధకాండలోని ఒక ఘట్టాన్ని వివరిస్తున్నారు. “రావణుడి కుమారుడైన ఇంద్రజిత్తు ప్రయోగించిన శక్తి ఆయుధం లక్ష్మణుడికి తగిలి ఆయన మూర్ఛిల్లి పడిపోతాడు. తన తమ్ముడి పరిస్థితిని చూసిన శ్రీరాముడు తట్టుకోలేకపోతాడు. తన తమ్ముడిపై ఉన్న ప్రేమను వ్యక్తం చేస్తూ ఈ శ్లోకం చెబుతాడు.” అంటూ స్వామివారు ఆ శ్లోకాన్ని గంభీరంగా చదివారు. “దేశే దేశే కళత్రాణి, దేశే దేశే చ బాంధవాః తం తు దేశం న పశ్యామి యత్ర భ్రాతా సహోదరః” ఆ శ్లోకం వినగానే వైదేహి మనసు ఒక్కసారిగా గతంలోకి పరుగెత్తింది. చిన్నప్పుడు తన వెనకాలే తిరిగే పవన్, స్కూలు నుంచి వస్తూనే తన కోసం వెతికే పవన్, తనకు ఇష్టమైన చాక్లెట్ దాచిపెట్టి మరీ ఇచ్చే పవన్ గుర్తువచ్చాడు. ఒకసారి స్కూల్లో ఎవరో తనను ఏడిపిస్తే, ఆ అబ్బాయితో గొడవపడి తానే దెబ్బలు తిన్నాడు. “నువ్వు ఏడవకు అక్కా! నేను ఉన్నాను కదా!” అంటూ తన కన్నీళ్లు తుడిచిన ఆ చిన్న తమ్ముడు గుర్తుకొచ్చాడు. తండ్రి రామాయణం చెప్పేటప్పుడు, పవన్ తన పక్కన కూర్చుని తల తన భుజం మీద పెట్టుకుని నిద్రపోయేవాడు. అప్పుడు తాను వాడిని నిద్రలేపకుండా జాగ్రత్తగా చూసుకునేది. ఆ జ్ఞాపకాలు ఒక్కొక్కటిగా కళ్లముందు కదిలాయి. కానీ ఇప్పుడు? ఎక్కడో ఉన్నాడు తన తమ్ముడు. తనతో మాట్లాడి ఎన్ని రోజులైందో! ఒక చిన్న అపార్థం తమ మధ్య ఇంత పెద్ద గోడను నిర్మిస్తుందని ఎప్పుడూ అనుకోలేదు. ఆమె కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి. స్వామివారి ప్రవచనం కొనసాగుతూనే ఉంది. “శ్రీరాముడికి లక్ష్మణుడు ఎంత ప్రియమైనవాడో, అలాగే ప్రతి మనిషి జీవితంలో తోబుట్టువుల బంధం ఎంతో విలువైనది. మనస్పర్థలు వచ్చినప్పుడు మాట్లాడుకోవాలి. కాలం గడిచిపోయాక మిగిలేది జ్ఞాపకాలే!” ఆ మాటలు వైదేహి హృదయాన్ని తాకాయి. ఆమె ఇక అక్కడ కూర్చోలేకపోయింది. నిశ్శబ్దంగా లేచి ఆలయం బయటకు వచ్చేసింది. ఇంటికి వచ్చిన వైదేహి ముభావంగా ఉండటం కోదండరామం గమనించాడు. “ఏమైంది వైదేహీ? ఈ రోజు గుడిలో ఏదైనా జరిగిందా?” “ఏమీ లేదు” అంది ఆమె. కానీ ఆమె కళ్ళు మాత్రం దాచలేకపోయాయి. “అమ్మా! నీకు ఒంట్లో బాగోలేదా?” అంటూ కూతురు అవనిజ దగ్గరకు వచ్చింది. “ఏమీ లేదు అవనీ!” “ఎందుకు బాధపడుతున్నావు? మాతో చెప్పకూడదా?” అన్నాడు అంబర్. వైదేహి కొంతసేపు మౌనంగా ఉండిపోయింది. తర్వాత నెమ్మదిగా చెప్పింది. “ఈ రోజు గుడిలో రామాయణం చెబుతున్నారు. లక్ష్మణుడికి శక్తి ఆయుధం తగిలినప్పుడు శ్రీరాముడు చెప్పిన శ్లోకం విన్నాను. వెంటనే నాకు పవన్ గుర్తుకొచ్చాడు.” “మామయ్యా?” ఆశ్చర్యంగా అడిగింది అవనిజ. “అవును. నా తమ్ముడు. చిన్నప్పుడు ఎంత ఆత్మీయంగా ఉండేవాళ్లమో! ఇప్పుడు మాట్లాడుకోవడమే మానేశాం. ఏదో చిన్న విషయంలో ఇద్దరం పట్టుదలకు పోయాం. వాడు నాతో మాట్లాడటం లేదు. నేనూ మాట్లాడలేదు. కానీ రోజూ వాడు జ్ఞాపకం వస్తూనే ఉంటాడు.” అంటూ ఆమె కళ్లనీళ్లు తుడుచుకుంది. కోదండరామం ఆమె పక్కన కూర్చున్నాడు. “వైదేహీ! తప్పు ఎవరిదో, ఎవరు ముందు మాట్లాడాలో ఆలోచిస్తూ ఉంటే జీవితమే గడిచిపోతుంది. నీకు తమ్ముడి మీద ప్రేమ ఉంది. వాడికీ నీ మీద ప్రేమ లేకపోతే చిన్నప్పుడు అంతలా ఉండేవాడా?” “నాకు తెలుసు రామా! కానీ ఎలా మాట్లాడాలి? ఇన్ని రోజుల తర్వాత ఫోన్ చేస్తే వాడు ఏమనుకుంటాడో!” “అమ్మా! ఒక ఫోన్ కాల్ చేయడానికి ఇంత ఆలోచన ఎందుకు?” అన్నాడు అంబర్. “అదే కదమ్మా! నువ్వు మాకు చిన్నప్పుడు నేర్పింది. మన వాళ్లతో గొడవపడినా మళ్లీ కలిసిపోవాలని. మరి నువ్వెందుకు అలా చేయడం లేదు?” అంది అవనిజ. వైదేహి సమాధానం చెప్పలేదు. రోజులు గడుస్తున్నాయి. భగినీ హస్త భోజనం పండుగ దగ్గరపడుతోంది. ఆ రోజు అక్క చెల్లెళ్లు, అన్నదమ్ములు కలుసుకుని, సోదరి చేతి వంటను సోదరుడు ఆప్యాయంగా స్వీకరించడం వెనుక ఎంతో అందమైన సంప్రదాయం ఉంది. చెల్లెలి ఇంటికి వెళ్లి భోజనం చేయడం, అక్క చేతి వంట తినడం, ఆమెకు బహుమతి ఇవ్వడం... ఇవన్నీ కేవలం ఆచారాలు కావు. ఆత్మీయతను వ్యక్తం చేసే అపురూపమైన సందర్భాలు. వైదేహికి ఆ పండుగంటే చిన్నప్పటి నుంచి ఎంతో ఇష్టం. తల్లి ఆ రోజు పవన్ కోసం ప్రత్యేకంగా వంటలు చేసేది. పవన్‌కు ఇష్టమైన పాయసం, పులిహోర, గారెలు, బూరెలు అన్నీ చేసేది. పవన్‌ను పీటమీద కూర్చోబెట్టి వైదేహితో వడ్డింపజేసేది. “అక్క చేత్తో తమ్ముడికి భోజనం పెట్టాలి. అది ఈ రోజు ప్రత్యేకత” అనేది తల్లి. వైదేహి ఒక్కో ముద్దా పవన్‌కు తినిపిస్తుంటే, వాడు మాత్రం అల్లరి చేసేవాడు. “అక్కా! ఇంకొంచెం పాయసం పెట్టు.” అంటే. “ఇప్పటికే చాలాసార్లు పెట్టాను. పెట్టను పో అంటూ ఆటపట్టించేది. అమ్మా! అక్క పెట్టనంటుంది చూడు అని తల్లి కి చెప్పగానే... ఆమె వాళ్ళిద్దరినీ దగ్గరకు తీసుకుని, “అక్కా తమ్ముళ్ళు ప్రేమగా వుండాలి. ఎప్పుడూ కలిసి మెలిసి వుండాలి. నేను ఉన్నా లేకపోయినా మీరు ఇది మర్చి పోకూడదు. అలాగే మీరు ఎక్కడున్నా ఈ పండుగ మాత్రం మర్చిపోకూడదు. ఈ సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించండి”అనేది. వైదేహి హృదయం బరువెక్కింది. కళ్ళు మసకబారాయి! ఈసారి భగినీ హస్త భోజనం రోజు దగ్గరపడుతున్నా, తన తమ్ముడు తన దగ్గర లేడు. “ఎక్కడున్నావురా పవన్? ఈ అక్కను ఒక్కసారి గుర్తు చేసుకోలేదా?” అనుకుంది మనసులో. తల్లి బాధను గమనిస్తున్న పిల్లలు, పేపర్ చదువుకుంటున్న తండ్రి దగ్గరకు వచ్చి, "నాన్నా అమ్మకు ఈసారి భగినీ హస్త భోజనం రోజున ఒక ప్రత్యేకమైన బహుమతి ఇద్దాం.” అని ఇద్దరూ ఒకేసారి అన్నారు. ఏమిటి అన్నట్లు వారి వైపు చూసాడు కోదండరామ్! “మామయ్యను ఇంటికి తీసుకొద్దాం! మీదగ్గర్ ఫోన్ నంబర్ ఉంది కదా ఫోన్ చేయండి” చెప్పాడు అంబర్. "పావనితో ఆటలు, పోట్లాటలు మళ్ళీ కావాలి నాన్నా!" చెప్పింది అవనిజ. "అసలు బంటీగాడిని చూడనే లేదు" విచారంగా అన్నాడు అంబర్. " మంచి అయిడియా. ఇప్పుడే చేస్తాను కానీ మీ అమ్మకు మాత్రం ఇప్పుడే తెలియకూడదు. ఇది మన ముగ్గురి రహస్యం.” ఆ రాత్రే కోదండరామం పవన్‌కు ఫోన్ చేశాడు. “పవన్ ఎలా ఉన్నావురా?" ఆత్మీయంగా పలకరించాడు రామ్. ఇన్ని సంవత్సరాల తరువాత బావగారి స్వరం వినగానే పవన్ కు గొంతులో ఏదో అడ్డంపడ్డట్టుగా భావోద్వేగంతో “బాగున్నాను బావగారూ. మీరెలా ఉన్నారు?” అడిగాడు. “అంతా బాగానే ఉంది. మీ అక్క మాత్రం ఈ మధ్య చాలా దిగులుగా ఉంటోందిరా. నీ గురించి తరచూ తలుచుకుంటోంది. ఈ సారి భగనీ హస్తభోజనంకు రారా”మృదువుగా చెప్పాడు. అవతల కొద్దిసేపు నిశ్శబ్దం... “బావగారూ! అక్కకు నా మీద ఇంకా కోపం పోలేదేమో అనుకున్నాను. నేను కూడా చాలాసార్లు ఫోన్ చేయాలనుకున్నాను. కానీ ఏదో మొహమాటం. అక్క నన్ను మర్చిపోయిందేమో అనిపించింది.” “అయ్యో! మీ ఇద్దరికీ ఒకరంటే ఒకరికి ఎంత ప్రేమ ఉందో నాకు తెలుసు. చిన్న అపార్థాన్ని ఇంకా పెంచుకోవడం ఎందుకు? ఈసారి రండి. మిగతాదంతా మీ ఇద్దరే మాట్లాడుకోండి.” “తప్పకుండా వస్తాను బావగారూ” అన్నాడు పవన్. భగినీ హస్త భోజనం రోజు... ఉదయం నుంచే వైదేహి ఇంట్లో సందడి మొదలైంది. పిల్లలు ఇద్దరూ తల్లికి వంటలో సహాయం చేస్తున్నారు. కోదండరామం పూలు, పండ్లు తీసుకొచ్చాడు. “అమ్మా! ఈ రోజు నీ ప్రత్యేకమైన వంటలు చేయాలి” అన్నాడు అంబర్. “అవునమ్మా!” అంది అవనిజ. “మీ ఇద్దరికీ ఎప్పుడూ తినడమే ధ్యాస!” వైదేహి నవ్వింది. “అదేం కాదు అమ్మా! ఈ రోజు నీకు చాలా ముఖ్యమైన రోజు కదా!” అంటూ ఒకరినొకరు చూసుకుని నవ్వుకున్నారు పిల్లలు. వైదేహి వారి మాటల్లోని అర్థాన్ని గ్రహించలేదు. ఇంట్లో పూలతో అలంకరణ చేశారు. పీట వేసి, అరటి ఆకులు పెట్టారు. ప్రతి భగినీ హస్త భోజనం రోజున పవన్ కు ఇష్టమయిన కేసరి పాయసం చేయటం అలవాటు. పాయసం చేస్తూ కళ్ళు తుడుచుకుంటున్న వైదేహి, "అమ్మా" అని గట్టిగా వినిపించిన అవని పిలుపుతో ఉలిక్కి పడి గబగబా కళ్ళు తుడుచుకుంది. తొందరగా రామ్మా పిల్లలిద్దరి అరుపుతో ఏమయిందోనని గబగబా బయటకు వచ్చింది. “అమ్మా! నువ్వు ఒకసారి బయట వరండాలోకి రా!” అంటూ అవనిజ పిలిచింది. “ఏమిటి అవనీ? ఏమయింది?" గాభరాగా వైదేహి వరండాలోకి అడుగుపెట్టింది. అక్కడ... తలుపు దగ్గర చేతిలో పూలగుత్తితో నిలబడి ఉన్నాడు పవన్! ఒక్క క్షణం ఆమెకు ఏమీ అర్థం కాలేదు. “చిన్నూ..!” ఆమె గొంతు వణికింది. “అక్కా!” అంతే. ఇద్దరి మధ్యా ఇన్ని సంవత్సరాల దూరం ఒక్క క్షణంలో కరిగిపోయింది. వైదేహి వేగంగా వెళ్లి తమ్ముడిని గట్టిగా కౌగిలించుకుంది. కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఘనీభవించిన మంచు కరిగి ఆ అక్కాతమ్ముళ్ళ కన్నీరుగా ప్రవహించింది. “ఎలా ఉన్నావురా? ఇన్ని రోజుల తర్వాత గుర్తొచ్చిందా ఈ అక్క?” “అక్కా! నన్ను క్షమించు. నేనే నీకు ఫోన్ చేయాల్సింది. కానీ ఏదో మొండితనం. నీకు దూరంగా ఉండటం నాకూ బాధగానే ఉంది.” “లేదు పవన్! నేనూ అంతే. నువ్వు చిన్నప్పుడు నా వెనకే తిరిగేవాడివి. నిన్ను ఒక్కరోజు చూడకపోయినా ఉండలేకపోయేదాన్ని. అలాంటిది ఇన్ని సంవత్సరాలు ఎలా దూరంగా ఉన్నామో!”అంటూ అతని ముఖాన్ని చేతుల్లోకి తీసుకుని చూసుకుంది. .కోదండరామం, అంబర్, అవనిజ ఆ దృశ్యాన్ని ఆనందంతో చూస్తున్నారు. “మామయ్యా! ఇక మీదట మీరు ప్రతి భగినీ హస్త భోజనానికి రావాలి. అంతేకాదు, అప్పుడప్పుడూ కూడా రావాలి!” అంది అవనిజ. “తప్పకుండా అమ్మా!” అన్నాడు పవన్. "ఇకనైనా మమ్మలిని చూస్తారా? ఇంట్లోకి రానిస్తారా?" అన్నమాటలు విని అటుచూసిన వైదేహికి రజని, పావని, బంటీ కనిపించారు. రజనీ అంటూ ఉద్వేగంగా రజనిని దగ్గరకు తీసుకుంది. పిల్లలిద్దరూ అత్తా అంటూ అత్తను చుట్టుకున్నారు. వైదేహి తమ్ముడిని పీటమీద కూర్చోబెట్టింది.అతనికి ఇష్టమైన వంటకాలన్నీ అరటి ఆకులో వడ్డించింది.పాయసం, పులిహోర, గారెలు, బూరెలు...ప్రతి వంటకాన్ని వడ్డిస్తుంటే చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలు మళ్లీ ఆమె కళ్లముందు మెదిలాయి. “వావ్ అక్కా! కేసరీ పాయసం! నా ఫేవరేట్” అంటూ చెంచాతో పాయసం తీసుకుంటున్న తమ్ముడి చేతిని పట్టుకుని తను ఆప్యాయంగా తినిపించింది. ఇంకో చెంచా పాయసం తను తీసుకుని అక్కకు తినిపించాడు పవన్. వైదేహి కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి. "అమ్మ మన ఇద్దరినీ పక్కన కూర్చోబెట్టుకుని ఎంత మురిసిపోయేదో!” “అమ్మ మాటలు కూడా గుర్తున్నాయి. ఈ సంప్రదాయాన్ని ఎప్పటికీ కొనసాగించమంది కదా!” “అవును రా! అమ్మ చెప్పిన మాటలు మనం మర్చిపోయాం. కానీ ఆ బంధాన్ని మాత్రం మర్చిపోలేదు. ఎక్కడో మనసులో అలాగే దాచుకున్నాం" అన్నది వైదేహి. భోజనాలయ్యాక అందరూ వరండాలో కూర్చున్నారు. “పవన్! నాన్న మనకు ప్రతిరోజూ రామాయణం చెప్పేవారు గుర్తుందా? ఆయన చెప్పిన ఆ శ్లోకం ఈ మధ్య గుడిలో విన్నాను. అప్పటి నుంచి నువ్వే గుర్తుకొస్తున్నావు.” “అక్కా! నాకు కూడా నాన్న చెప్పిన మాటలు గుర్తున్నాయి. ‘తోబుట్టువుల మధ్య చిన్న చిన్న మనస్పర్థలు రావచ్చు. కానీ వాటిని పెంచుకోకూడదు. ఒకరికి ఒకరు తోడుగా ఉండాలి’ అనేవారు” పవన్ చిరునవ్వుతో అన్నాడు. “అవును రా! శ్రీరాముడు చెప్పిన మాటలు మన జీవితాలకు కూడా వర్తిస్తాయి. ఎక్కడైనా బంధువులు దొరుకుతారు. కానీ మనతో పుట్టిన వాళ్లతో ఉండే ఆ అనుబంధం మాత్రం ఎంతో ప్రత్యేకం.” కాసేపు ఆగి, తండ్రి స్వరం తన చెవుల్లో మళ్లీ వినిపిస్తున్నట్లుగా ఆమె చెప్పింది. “నాన్న మనకు నేర్పిన రామాయణం కేవలం కథగా మిగిలిపోకూడదు పవన్. అందులోని ప్రేమ, ధర్మం, అనుబంధం మన జీవితాల్లో కూడా ఉండాలి.” “నిజమే అక్కా!” పవన్ తన అక్క చేతిని ఆప్యాయంగా పట్టుకున్నాడు. ఆ సాయంత్రం ఆ ఇంట్లో మళ్లీ చిన్ననాటి సందడి నెలకొంది. ఆంజనేయశర్మ వరండాలో కూర్చుని రామాయణం చదువుతున్నట్లు వైదేహికి అనిపించింది. తండ్రి లేడు. తల్లి లేదు. కానీ వాళ్లు నేర్పిన ప్రేమ, వాళ్లు నేర్పిన అనుబంధం మాత్రం తమ మధ్య సజీవంగా ఉంది. కాలం మనుషులను దూరం చేయవచ్చు. పరిస్థితులు మనసుల మధ్య అపార్థాలను సృష్టించవచ్చు. కానీ బాల్యపు మధుర జ్ఞాపకాలను, ఆ అనుబంధాలను చెరపలేవు. అక్కాతమ్ముళ్ల బంధం అంటే కేవలం ఒక బంధుత్వం కాదు... అది అపురూపమైన బాల్యాన్ని అందంగా అనుభవించిన కల్మషం లేని మనసుల అనురాగం. ఈ అనుబంధాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికి పండుగలే కాదు, ఒక చిన్న పలకరింపు చాలు. ఒక ఆప్యాయమైన ఫోన్ కాల్ చాలు. కాలం గడిచిపోతుంది... వయసు మారిపోతుంది... జీవితాలు మారిపోతాయి... కానీ తోడబుట్టిన బంధం మాత్రం ఎప్పటికీ చెరిగిపోదు. అదే కాలం చెరపని బంధం. అదే పేగు బంధం! https://www.youtube.com/watch?v=UWEFO4Gtw-U